شراکت میان یزی (Yeezy) و آدیداس (Adidas) تنها یک توافق تجاری نبود؛ این یک همزیستی سمبیوتیک بود که در آن هر دو طرف به شدت به یکدیگر وابسته بودند. کانیه وست (Ye) به پلتفرم و توان تولید جهانی آدیداس نیاز داشت و آدیداس به هالهسازی فرهنگی و قدرت نفوذ بینظیر کانیه در میان جوانان.
این وابستگی، یک نقطه ضعف بزرگ ایجاد کرد: ریسک نامشخص (Unpredictable Risk).
🔥 ۱. شروع تنشها و ترکخوردن شراکت (۲۰۲۲)
قبل از قطع همکاری نهایی، درگیریها از پشت پرده به رسانهها کشیده شده بود. کانیه وست علناً از آدیداس انتقاد میکرد و آنها را به “کپیکاری” از طرحهای یزی متهم میکرد، به خصوص در مورد برخی مدلهای دمپایی و کفش. او احساس میکرد که به اندازه کافی در هیئت مدیره و فرآیندهای تصمیمگیری شریک نیست. این تنشها نشان داد که کنترل کانیه بر برندش برای آدیداس در حال تبدیل شدن به یک معضل جدی است.
🗣️ ۲. عبور از خط قرمز اخلاقی: اظهارات ضد یهودی (سپتامبر/اکتبر ۲۰۲۲)
نقطه اوج و دلیل اصلی فروپاشی، مجموعهای از اظهارات بسیار حساس و آسیبزننده بود که یـه در اوایل پاییز ۲۰۲۲ در شبکههای اجتماعی و مصاحبهها مطرح کرد. این اظهارات که ماهیت ضد یهودی داشتند، نه تنها موجی از محکومیتهای جهانی را به دنبال داشت، بلکه مستقیماً اصول اخلاقی و ارزشهای اجتماعی آدیداس را زیر پا گذاشت.
برای یک شرکت جهانی با شعار فراگیری و تنوع، سکوت در برابر چنین نفرتپراکنیای دیگر امکانپذیر نبود.
💥 ۳. واکنش زنجیرهای و فشار جهانی
قبل از آدیداس، شرکای تجاری دیگری مانند بالنسیگا (Balenciaga) و بانک جیپی مورگان چیس (JPMorgan Chase) همکاری خود را با کانیه قطع کردند. این فشار عمومی، آدیداس را در معرض دید شدید قرار داد.
در نهایت، آدیداس اعلام کرد: “اظهارات اخیر و اقدامات Ye، غیرقابل قبول، نفرتانگیز و خطرناک هستند و با ارزشهای شرکت ما در زمینه تنوع، فراگیری، احترام متقابل و عدالت مغایرت دارند.”
💰 ۴. تصمیم قاطع و ضربه مالی شدید
در اکتبر ۲۰۲۲، آدیداس علناً اعلام کرد که:
-
تولید محصولات Yeezy را متوقف میکند.
-
تمام پرداختها به Ye و شرکتهایش را فورا قطع میکند.
این تصمیم دراماتیک، در کوتاهمدت صدها میلیون دلار از سود عملیاتی آدیداس را حذف کرد و بیش از ۱.۲ میلیارد دلار موجودی محصول را بلاتکلیف گذاشت. این اقدام، یک درس تلخ به دنیای سلبریتی-برند داد: هیچ قرارداد میلیاردیای در دنیای امروز، بالاتر از مسئولیت اجتماعی و اخلاقی یک برند نیست.
در نتیجه، شراکت یزی و آدیداس نه به دلیل مشکلات کیفیت یا کاهش فروش، بلکه به دلیل تخریب عامدانه و مکرر اعتماد عمومی و ارزشهای مشترک توسط یکی از طرفین، به پایان رسید.
